Tags

Vấn đề đặt ra là liệu chúng ta có nên tin vào chiến dịch khuyến mãi của các công ty thực phẩm hay không.

Bệnh mập phì nơi các trẻ em tại Hoa kỳ đã đạt tới mức lo ngại, nên các nhà sản xuất thức ăn vô bổ (junk food makers) cũng đã bắt dầu lên tiếng muốn hướng các trẻ em vào những lựa chọn lành mạnh hơn. Trong báo cáo vào đầu năm nay, Cơ quan Kiểm dịch và Phòng ngừa (CDC) cho biết là có khoảng 32 phần trăm trẻ em quá nặng nhưng chưa bị mập phì, 16 phần trăm bị mập phì, và 11 phần trăm bị mập phì nặng. Chẳng hạn như nhà sản xuất PepsiCo khổng lồ đã nhấn mạnh trên trang web của họ là “chúng tôi có thể đóng một vai trò trong việc giúp các trẻ em có một đời sống lành mạnh hơn bằng cách dành cho chúng những sản phẩm lành mạnh để lựa chọn ở nơi trường ốc.” Trong chiến dịch khuyến mãi công ty này đã giới thiệu những sản phẩm có “biểu hiệu xanh” trên bao bì, từ những thưc phẫm có giá trị dinh dưỡng không rõ ràng như Diet Pepsi, Cap’n Crunch Cereal, Reduced-fat Doritos, và Cheetos tới những sản phẫm có mức dinh dưỡng khá hơn như Quaker Oatmeal và Tropicana Orange Juice. Vậy thì đẳng sau chiến dịch khuyến mãi này có gì khuất tất không? Trông bề ngoài thì các công ty thực phẩm có vẻ như đã đi đúng hướng, nhưng nói cho cùng các công ty sản xuất thức ăn vô bổ (junk foods)vẫn phải có bổn phận đối các người cổ đông của họ là khuyến khích các trẻ em ăn nhiểu hơn–chứ không phải là ăn bớt đi—các thực phẩm đem lại nhiều lợi nhuận. Chính vì vậy, bác sị David Ludwig đã nêu trên tạp chí Journal of the American Medical Association câu hỏi là liệu có thể tin cậy các công ty thưc phẩm lớn trong công cuộc chống lại bệnh mập phì hay không. Bác sĩ Ludwig cùng với giáo sư Marion Nestle thuộc Đại học New York đã nêu lên 10 điều mà các nhà sản xuất thực phẩm vô bổ (junk foods) không muốn công chúng biết vể các sản phẩm của họ và cách thức khuyến khích việc tiêu dùng các sản phẩm này.

1- Các nhà sản xuất thưc ăn vô bổ bỏ ra cả tỉ mỹ kim để quảng cáo các thức ăn không lành mạnh cho trẻ em

Theo Ủy ban Mậu dịch Liên bang thì các nhà sản xuất thực phẩm đã chi ra 1.6 tỉ mỹ kim mỗi năm để các thông tin tới tay các trẻ em qua internet, các quảng cáo ở chợ và phiếu tặng thưởng. Một bài báo đăng năm 2006 trên tạp chí Journal of Public Health Policy đã đưa ra một con sô chi tiêu cao hơn nhiều lên tới 10 tỉ mỗi năm. Chiến dịch khuyến mãi thường hay dùng những nhân vật hí họa hay những quà miễn phí để dụ trẻ con ham chuộng các thức ăn vô bổ.

2- Các nghiên cứu do các nhà sản xuất thực phẩm tài trơ đều tìm cách giãm thiểu các mối quan tâm vể sản phẩm của họ

Bác sĩ Ludwig đã tham khảo cả trăm công trình nghiên cứu về tác dụng của sữa, nước ép, và soda . Ông ta đã nhận thấy rẳng các kết luận của những nghiên cứu đươc công nghệ thực phẩm tài trợ thuờng có lợi nhiểu lần hơn cho công nghiệp này so với nhựng nghiên cứu không nhận đươc tài trợ như vậy. . Ông nói “Khi một nghiên cứu đươc công nghiệp tài trợ thì gẩn như là đó một hoat động quảng cáo hơn là một nghiên cứu khoa học”

3- Các nhà sản xuất thức ăn vô bổ tặng những món tiền lớn cho các hiệp hội dinh dưỡng chuyên nghiệp

Hiệp hội American Dietitic Association (ADA) đã nhận tiền tặng từ các công ty thực phẩm như Cola-Cola chẳng hạn, nên các công ty này có tiếng nói trong các quyết định của ADA liên quan đến thị trường thực phẩm và dinh dưỡng. Theo giáo sư Nestle hiệp hội ADA còn phân phát cả những tài liệu giới thiệu giá trị dinh dưỡng của các sản phẩm do chính công ty sản xuất soạn thảo. Tuy vậy hiệp hội ADA lập luận rằng “ Sự hơp tác [của chúng tôi] đặt trên cơ sở là ADA không ủng hộ bất cứ chương trình hay thông điệp nào không phù hợp với chủ trương [của chúng tôi] về ăn uống lành mạnh dựa vào các nghiên cứu khoa học.”. ÔngMartin Yadrick chủ tịch hiệp hội ADA nói “Thực ra chúng tôi nghĩ là điều quan trọng là chúng tôi phài ngổi cùng bàn với các công ty thực phẩm thì mới có thể gây ảnh hưởng tốt đối với họ”

4- Càng biến chế nhiểu thì càng nhiều lợi nhuận nhưng thực phẩm lại càng kém lành mạnh

Dĩ nhiên các công ty không nhắm vào các thực phẫm được biến chế tối thiểu—như rau và trái cây tươi—vì không mang lại lợi nhuận. Họ chỉ chú trọng vào việc biến chế các thu hoạch sản phẩm đươc nhà nước tài trợ— như bắp, lúa mì và đậu nành—-ra thành những thức ăn nhanh, thức ăn snack và đồ uống. Các thức ăn mang lại nhiều lợi nhuận này thông thướng đều chứa nhiều calori và có gía trị dinh dưỡng thấp.

5- Các thức ăn ít biến chế thông thường gây thỏa mản hơn so với các thức ăn biến chế nhiều

Các trái táo tươi có nhiều chất sơ và chất dinh dưỡng, nhưng nếu biến chế thành nước sốt táo thì lại mất đi nhiều những chất ấy. Hơn nữa đường và các chất ngọt khác thêm vào sẽ làm gia tăng lương calori . Nước sốt táo nếu biến chế hơn nữa sẽ mất hầu hết tất cả các chất sơ và chất dinh dưỡng.. Sự kiện này cũng xẩy ra cho bánh mì bột tinh chế so sánh với bánh mì làm bẳng ngũ cốc nguyên hạt

6- Nhiều thực phẩm thay thế nói là lành mạnh hơn nhưng thực ra cũng chằng hơn gì thực phẫm đươc thay thế

Một thí dụ điển hình: năm 2006 các đại công ty sản xuất đồ uống đã đồng ý ngưng không cung cấp soda có đường cho các máy bán tự động. Nhưng họ đã tung chiến dịch vận động mạnh mẽ các nhà lập pháp cho phép họ bán thay vào đó các đổ uống thể thao (sports drinks) và các nước vitamin (vitamin waters), cả hai là những đồ uông được tiếng là lành mạnh hơn nhưng cũng còn có thể chứa đầy đường và calori

7- Lởi rao tốt lành về sức khoẻ ghi trên nhãn dán không có thể làm cho thực phẩm trở thành lành mạnh đươc

Các hàng chữ “ zero trans fat” hay “contains whole wheat” làm cho người mua có cảm tưởng là sản phầm họ mua lành mạnh hơn nhưng sự thật không phải thế. Các hàng chữ nói trên có thể là đúng, nhưng một sản phẩm không thể tốt cho sức khoẻ của các con của bạn nếu hãy còn chứa đầy muối và đường, hoặc chất béo bão hòa, cũng như thiếu chất sơ và các chất dinh dưỡng khác. Giáo sư Nestle nói “ Họ in như vậy để làm người mua quên đi vấn đề calori”. Dave DeCecco, một phát ngôn viên của hãng PepsiCo nói là họ đã làm như thế chỉ đơn giản là họ muốn giúp giới tiêu thụ chọn lựa sản phẩm lành mạnh nhất trong số các sản phẩm cùng loại.. Ông ta nói “ Chúng tôi không tìm cách nói với mọi người là một gói Doridos lành mạnh hơn măng tây. Nhưng nếu một người muốn tìm mua gói khoai chiên (chips) mà đang vội không có thì giờ đọc hết các điều ghi trên nhãn dán thì đó là cách dễ dàng nhất để người ấy có một lực chọn đúng đắn nhất”

8- Công nghệ thực phẩm gây áp lực để cho các hướng dẩn về dinh dưỡng trở thành kém rõ ráng minh bạch

Công nghệ thực phẩm thường quen dùng các “tiếng lóng” khoa học thay vì những từ ngữ rõ ràng minh bạch. Chẳng hạn như vào năm 1977, các viên chức ngành y tế công cộng muốn đưa ra khuyến cáo là “ nên giảm bớt tiêu thụ thịt gia súc ” trong một bản báo cáo quan trọng có đề tài “ Dietary Goals for the United States” . Nhưng do áp lực mạnh từ phiá công nghệ nuôi gia súc, các tác giả bản báo cáo đã phải đưa ra một lời khuyến cáo mập mờ như sau “ Hãy chọn thịt gia súc gia cẩm và cá đề giảm lượng chất béo bão hòa hấp thu”. Theo giáo sư Nestle thì nói chung ra chính phủ đều gặp khó khăn mỗi khi muốn khuyên dân chúng bớt tiêu dùng bất cứ một thứ gì..

9- Công nghệ thực phẩm tài trợ các nhóm đả phá các sáng kiền chống bệnh mập phỉ

Trừ phi bạn theo dõi sát các vấn để chính trị, chứ chẳng bao giờ bạn lai có ý nghĩ là nhóm tranh đấu có tên là ‘Center for Consumer ‘(CCF) lại có liên quan tới công nghệ thực phẩm. Trên thực tế, nhóm này tích cưc vận động chống lại các chiển dịch y tế công công liên quan tới bệnh mập phì—chẳng hạn như chiến dich loại bỏ các thức ăn vô bổ (junk food) ra khỏi các trường học — và theo thông tin do Center for Media and Democracy cung cấp thì nhóm này đã nhận tiển tặng từ các đại công ty thực phẩm như Cola-Cola, Cargill, TysonFoods và Wendy’s.

10- Công nghệ thực phẩm tìm cách hạ uy tín các chỉ trích

Theo tạp chí JAMA, nhóm “Center for Consumer Freedom” khoe là “ [chiến lươc] của chúng tôi là “nhắm bắn” vào các người mang tin để làm họ mất uy tin với tư cách là những người phát ngôn viên

Kết luận Giáo sư Nestle nói “ Rút cuộc lại, sự việc thật là đơn giản. Các trẻ em nên ăn ít đi, dùng nhiều trái cây và rau hơn, và giới hạn đừng ăn nhiều các thức ăn vô bổ (junk food)”

Trích từ USA Today

10 Things the Food Industry Doesn’t Want You to Know– Adam Voiland Adam Voiland-10/20/2008

Đọc thêm: